ABŞ-İran gərginliyi Asiya birjalarında satışları artırdı

ABŞ və İran arasında hərbi gərginlik, eləcə də neft qiymətlərinin artması həftənin əvvəlində Asiya fond bazarlarında satış təzyiqi yaradıb. İnvestorlar Federal Ehtiyat Sisteminin mümkün faiz artımından da narahatdır. Bu gözlənti istiqraz gəlirliliklərini yüksək səviyyədə saxlayıb.

Bazar günü ABŞ qüvvələri Larak adasında İranın raket buraxılış məntəqələrini hədəfə alıb. Bunun ardınca Brent markalı xam neftin qiyməti 2.7% artaraq bir barel üçün $90.51-ə yüksəlib. İran İordaniyadakı ABŞ bazalarına zərbələrlə cavab verib və Hormuz boğazında bir tankerə zərbə endirildiyini iddia edib. Bu, bazarlarda gərginliyi daha da artırıb. Keçmiş prezident Donald Tramp sosial mediada İranın Xark adasındakı əsas neft terminalının “məhv edildiyini” bildirib. Lakin bu məlumat hərbi rəsmilər tərəfindən təsdiqlənməyib.

Geosiyasi böhran inflyasiya risklərini artırıb və istiqraz bazarlarına təsir göstərib. Federal Ehtiyat Sisteminin sədri Kevin Uorş inflyasiya ilə mübarizəyə üstünlük verilməli olduğunu vurğulayıb. Bu açıqlama sentyabrda faiz artımı ehtimalını 57%-ə yüksəldib. Nəticədə qısamüddətli ABŞ dövlət istiqrazlarının gəlirlilikləri artıb. Analitiklərin faiz artımlarının vaxtı ilə bağlı fikirləri fərqlidir. ABŞ-da açıqlanacaq kənd təsərrüfatı xaric məşğulluq göstəriciləri və 11 sentyabr inflyasiya rəqəmləri kritik indikatorlar hesab olunur.

Faiz artımı ilə bağlı narahatlıqlar fonunda qızıl qiymətləri iki həftənin ən aşağı səviyyəsinə enib. Asiya fond indeksləri də geriləyib. Yaponiyanın Nikkei indeksi 0.4%, Cənubi Koreya səhmləri 0.1%, MSCI Asia-Pacific indeksi isə 0.6% azalıb. Çinin CSI 300 indeksi daşınmaz əmlak sektorundakı təzyiq və xidmət sahəsi üzrə zəif göstəricilər səbəbindən 0.4% düşüb. Avropa və Wall Street fyuçerslərində də eniş meyli müşahidə olunub.

Valyuta bazarlarında diqqət dollar-yen məzənnəsinə yönəlib. Dollar cümə günü 160.00 səviyyəsini keçdikdən sonra bir qədər zəifləyərək 159.78-ə enib. ABŞ maliyyə naziri Skott Bessent bazarları əmin edib ki, məzənnə hərəkətləri nəzarət altında qalır.

Ümumilikdə, daha yüksək faiz dərəcələri və geosiyasi risklər qlobal bazarları zəiflədib. Enerji qiymətləri və inflyasiya narahatlıqları investor əhvalını müəyyənləşdirən əsas amillər olaraq qalır.