Niderland Mərkəzi Bankı qızıllarını Amerikadan çıxardı

Niderland Mərkəzi Bankı (DNB) artan geosiyasi risklərə qarşı böhranlara hazır olmaq məqsədilə ABŞ və Kanadadakı təxminən 86 ton qızıl ehtiyatını Londona köçürüb. 2026-cı ilin mart-avqust ayları arasında Nyu-York və Ottavadakı qızılların dörddə birindən çoxu İngiltərə Bankının (Bank of England) xəzinələrinə daşınıb.

DNB Londonda saxlanılan qızılın beynəlxalq ticarət standartlarına cavab verdiyini və dünyada ən asan alınıb-satıla bilən qızıllar arasında olduğunu bildirib. Buna görə həmin qızılın böhran zamanı daha sürətli istifadə oluna biləcəyi qeyd edilib. Bunun əksinə, ABŞ və Kanadadakı qızılların böhran vəziyyətində eyni sürətlə və birbaşa istifadə edilə bilməyəcəyi vurğulanıb.

DNB sədri Olaf Sleijpen ehtiyatların daşınmasının qızılın likvidliyini artırdığını, dayanıqlılıq və hazırlığın gücləndirilməli olduğunu bildirib. Qızıl ehtiyatlarının coğrafi bölgüsü də daha balanslı hala gəlib və Londondakı pay 32,1 faizə yüksəlib. Niderlandın Zeist şəhərindəki mərkəzi bank xəzinəsində 30,8 faiz, Nyu-York və Ottavada isə hər birində 18,5 faiz qızıl ehtiyatı saxlanılır.

Bu addım Avropa mərkəzi banklarının qızıl ehtiyatlarının saxlanma yerləri ilə bağlı müzakirələrin yenidən gündəmə gəldiyi bir dövrdə atılıb. Oxşar şəkildə, Fransa Mərkəzi Bankı da 2025-2026 dövründə New York Fed-də saxlanılan 129 ton qızılını Avropadakı külçələrlə dəyişdirib. Fransa Mərkəzi Bankının sədri François Villeroy de Galhau dəyişiklikdə siyasi motiv olmadığını bildirib.

Qızılın bir unsiyasının qiyməti son 12 ayda təxminən 25 faiz artıb və xəbər hazırlanarkən 4.429,61 dollar səviyyəsində olub. Geosiyasi qeyri-müəyyənliklərin və ABŞ-İran gərginliyinin davam etdiyi şəraitdə qızıl təhlükəsiz liman kimi tələb görməkdə davam edir. Avropanın mühüm mərkəzi banklarının ehtiyatlarını daha likvid və sürətli çıxış imkanı olan mərkəzlərə yönəltməsi qızılın təkcə ehtiyat aktivi deyil, həm də böhran dövrlərində sürətlə istifadə oluna biləcək strateji aktiv kimi qiymətləndirildiyini göstərir.